Terugkijken webinar: Van angst naar actie, het belang van veilig melden voor zorgverleners – deel II

Bij veilig thuis kan een zorgverlener niet bellen zonder eigen naam te noemen. Wel kunnen de naam en gegevens van de client nog anoniem blijven. De informatie wordt niet in een dossier opgeslagen en komt ook niet later naar voren mocht er uiteindelijk een melding komen. Omdat de adviesgesprekken (op naam van adviesvrager) geregistreerd worden, kan een zorgverlener vaker over dezelfde casus anoniem overleggen (en hoeft de zorgverlener dus niet elke keer het hele verhaal opnieuw doen). Je kunt ook vragen of iemand anders advies in wil winnen bij Veilig Thuis. Of je doet het met iemand anders samen.

Een zorgprofessional mag niet anoniem melden (in tegenstelling tot burgers die wel anoniem mogen melden). Wel is het mogelijk om vanuit een zorgorganisatie de melding te doen (bijv. door de aandachtsfunctionaris).

Zorgverleners hoeven een melding niet alleen te doen. Overleg met collega’s, een aandachtsfunctionaris, een leidinggevende of Veilig Thuis via de adviesfunctie helpt om risico’s goed af te wegen. Veilig Thuis houdt bij de opvolging ook rekening met de veiligheid van de melder en kan meedenken over een zorgvuldige aanpak.

Zzp’ers kunnen zich extra kwetsbaar voelen doordat hun privégegevens bekend zijn. Het is daarom belangrijk om eerst anoniem advies in te winnen, meldingen vanuit de professionele rol te doen en observaties feitelijk vast te leggen. Afstemming met andere betrokken professionals kan extra veiligheid bieden. Veilig Thuis deelt met direct betrokkenen alleen van wie de gemelde zorgen afkomstig zijn, maar deelt geen gegevens van de melder (anders dan op verzoek de naam)

Iedere zorgverlener heeft een eigen professionele verantwoordelijkheid binnen de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. In de geboortezorg betekent dit dat signalen worden gedeeld en besproken en dat professionals gezamenlijk afstemmen wie welke stap zet. De verantwoordelijkheid ligt niet automatisch bij één beroepsgroep. Elke zorgprofessional moet de Meldcode doorlopen, inclusief de afwegingskader en zelf besluiten of er overgegaan wordt tot het doen van een melding. Het is hierbij belangrijk om alleen zorgen die jij zelf hebt gesignaleerd op te nemen in je melding (en dus niet zorgen die je van een ander hebt vernomen).

Iedere zorgverlener heeft een eigen professionele verantwoordelijkheid binnen de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. In de geboortezorg betekent dit dat signalen worden gedeeld en besproken en dat professionals gezamenlijk afstemmen wie welke stap zet. De verantwoordelijkheid ligt niet automatisch bij één beroepsgroep.

Iedere professional kan contact opnemen met Veilig Thuis voor advies of het doen van een melding (zorgprofessionals moeten schrifelijk melden, in geval van spoed kan een medewerker van VT een beknopte telefonische melding aannemen, zodat VT alvast de slag kan, maar de schriftelijke melding (of in ieder geval shcrifelijke fiattering van de telefonisch informatie) moet daarna volgen. De vertrouwensarts is onderdeel van Veilig Thuis en heeft medische expertise om signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling te duiden en te adviseren over passende vervolgstappen. Zorgprofessionals kunnen voor advies of met vragen contact opnemen met de vertrouwensarts (bel hiervoor naar de bureaudienst/front-office van VT, meldt dat je een zorgprofessional bent en graag wilt overleggen met een (vertrouwens)arts, geef aan of je vraag spoed heeft. Bij spoed wordt getracht direct door te verbinden met een (vertrouwens)arts, bij niet-spoed wordt een terugbelverzoek verstuurd). Kijk op: https://www.veiligthuis.nl/nl/contact

Veilig Thuis is wettelijk verplicht om binnen 5 dagen een zogenaamde veiligheidstaxatie uit te voeren. Dit bestaat uit een gesprek (hoor en wederhoor) met de directbetrokkenen (= de mensen waarover zorgen zijn gemeld), check binnen VT-systemen (zijn eerdere VT-meldingen geweest? waarover? wat is eerder met de gemelde zorgen gedaan?), check bij de politie (zijn bij de politie relevante registratie bekend over de betrokken volwassenen), check bij de Raad voor de Kinderbescherming (dit betreft alleen minderjarigen). Met de uit bovenstaande bronnen verkregen informatie wordt de veiligheidstaxatie ingevuld (met behulp van een risicotaxatie instrument). Uitkomst van de taxatie kan zijn: acuut gevaar waarop crisisinterventie direct start, overdracht naar hulpverlening en/of gezin zelf (met adviezen) of onderzoek door veiligthuis. Veilig Thuis heeft wettelijk 10 weken de tijd om onderzoek uit te voeren (er is helaas vaak wachttijd tussen afronding veiligheidstacatie en startonderzoek, tenzij spoedonderzoek geindiceerd is). Het onderzoek wordt uitgevoerd door een VT-medewerker met multidisciplinaire input van de gedragswetenschapper en de vertrouwenarts. Tijdens onderzoek worden alle betrokken gezinsleden gesproken/gezien, vindt op indicatie top-teen onderzoek plaats en worden verschillend informanten benaderd. Met de verkregen informatie worden de onderzoeksvragen beantwoord en wordt vervolgadvies geformuleerd. Als kindermishandeling of huiselijk geweld wordt bevestigd, worden bovendien veiligheidsafspraken gemaakt en wordt de casus gemonitored (gedurende ca. 1 jaar).

et is begrijpelijk dat ervaringen met onvoldoende opvolging of ingrijpende trajecten invloed hebben op je vertrouwen. Richtlijnen erkennen dat dit kan leiden tot twijfel of terughoudendheid. Tegelijkertijd blijft het belangrijk om zorgen over de veiligheid van kind en gezin serieus te nemen. Je kunt je zorgen blijven bespreken met collega’s of een aandachtsfunctionaris, opnieuw contact opnemen met Veilig Thuis voor overleg en je professionele afwegingen zorgvuldig vastleggen. Daarbij is er ruimte voor reflectie en ondersteuning; je hoeft dit niet alleen te doen.

Ook bij beperkte uren in het gezin kunnen belangrijke signalen worden opgepikt. Goede overdracht, duidelijke rapportage en afstemming tussen collega’s zijn daarbij essentieel. Wanneer er zorgen zijn, kan extra observatie of overleg helpen om een beter beeld te krijgen, binnen de mogelijkheden van de zorg. Daarnaast helpt het om te weten welke signalen er zijn (kijk bijvoorbeeld op www.signalenkaart.nl). Bovendien is he belangrijk om nieuwsgierig te zijn en goed door te vragen (aannames checken).